غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )

60

مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )

حسينى هرات « 1 » و به قولى باخزر يا نصرآباد بود . « 2 » خط را از « مرتضى قلى خان شاملو » ( متوفى 1100 ه . ق ) و يا « فصيحى هروى شاعر » ( متوفى حدود 1047 ه . ق ) كه در دستگاه مرتضى قلى خان بود ، فراگرفت . « 3 » مدتى منصب « منشىباشى » مرتضى قلى خان را داشت . « 4 » شفيعا خط نسخ ، نستعليق و شكسته را خوش مىنوشت و خط شكسته را به جايى رساند كه به نام وى « شفيعا » خوانده شد . « 5 » بعدها « عبد المجيد طالقانى » ( متوفى 1185 ه . ق ) اين خط را تكميل كرد و به حد كمال رساند . « 6 » وى همچنين در شعر ادب و نقاشى و تذهيب استاد بود . سفرى به هند كرد و در بازگشت مدتى در اصفهان بسر برد . او خوشنويس دربار شاه‌عباس دوم ( 1052 - 1077 ه . ق ) بود چنان كه در بعضى قطعات ، عباسى رقم كرده است . « 7 » وى در مشهد در سن 85 سالگى درگذشت . « 8 » از نظر دكتر بيانى دو محمد شفيع حسينى در يك عصر ، ( نيمه دوم قرن يازدهم و نيمه اول قرن دوازدهم ) با كمى تأخير از يكديگر مىزيسته‌اند و يكى از آن دو جز شكسته در خط نستعليق دست داشته است و ديگرى در خط نسخ و همچنين خوشنويس ديگرى هم به نام محمد شفيع در عهد شاه‌عباس دوم يعنى معاصر دو شفيعاى مذكور مىزيسته كه عباسى رقم مىكرده و علاوه بر خوشنويسى در

--> ( 1 ) - محمد على كريم‌زاده تبريزى : احوال و آثار نقاشان قديم ايران 2 / 890 ؛ اثرآفرينان 3 / 350 . ( 2 ) - محمد مظفر حسين صبا : تذكره روز روشن / 425 . ( 3 ) - حبيب اللّه فضايلى : اطلس خط / 613 . ( 4 ) - محمد على كريم‌زاده تبريزى : پيشين 3 / 228 . ( 5 ) - حبيب اللّه فضايلى : پيشين / 613 . ( 6 ) - محمد على مدرس تبريزى : ريحانة الادب 3 / 228 . ( 7 ) - حبيب اللّه فضايلى : پيشين / 613 . ( 8 ) - محمد على كريم‌زاده تبريزى : پيشين 2 / 891 ؛ ميرزا حبيب اصفهانى : تذكره خط و خطاطان / 131 .